maandag 12 september 2016

De eerste stap (deel 4)

Het laatste aspect dat je moet onderzoeken in die eerste stap om tot een goede studiekeuze te komen gaat over je interesses. En ook dat is best een lastig dingetje. Want hoe kun je nu vertalen dat je van .... houdt en wat je daar later in je leven wat mee moet of kunt (vul in op de stippeltjes wat het ook maar is wat je leuk vindt).

Voor sommige zaken is dat makkelijk: je bent gek op alles wat met ICT te maken heeft: hardware, software, games, het heeft geen geheimen voor je. "Iets" in die hoek lijkt dan een makkelijke keuze. En dat kan ook inderdaad de juiste keuze zijn, op voorwaarde dat je van je hobby je werk wilt maken. Daarnaast zitten ook in deze hoek nog zoveel mogelijkheden dat je er misschien ook wel radeloos van kunt worden.... En daar komen dan al die andere aspecten uit deel 1 t/m 3 (zie de eerdere blogs over de eerste stap) bij kijken. Ben je dan bv eerder een programmeur of juist iemand die de juiste software verkoopt aan andere bedrijven? Ben je een netwerker of een einzelgänger, bv?

Andere hobby's kunnen wat lastig zijn om te vertalen. Topsporters die van hun sport kunnen leven zijn er maar weinig. Musici en beeldend kunstenaars die al in hun eigen leven en niet eeuwen daarna pas gewaardeerd willen worden, moeten ook stevig aan de weg timmeren om gezien en gehoord te worden.

Denk bij interesses daarom gewoon eens wat verder. Wat is interessant genoeg om een artikel over te lezen? Naar wat voor iets zou ik kijken als daar een documentaire over zou zijn (of een filmpje op YouTube, ook goed)? Op welke afdeling in een bedrijf zou ik mezelf zien (misschien is dan stap 0 dat je moet gaan kijken welke afdelingen er allemaal kunnen zijn, maar dat terzijde)?

Ook hier: kwestie van reflectie, nadenken, onderzoeken en ontdekken.


Beetje hulp nodig bij dit alles?
Daar heb je familie, vrienden, kennissen maar zeker ook professionele studiekeuzebegeleiders voor! Het is echt de moeite waard!!!!


vrijdag 9 september 2016

De eerste stap (deel 3)

Het lijkt inmiddels wel een omnibus: het derde deel uit de eerste stap van je studiekeuze. Tot nu toe hadden we: waar ben je goed in en wat vind jij belangrijk. Deze blog-entry over het proces van studiekeuze gaat over het onderdeel JIJ.

Overal waar je gaat, neem je jezelf mee. Vaak gedraag je je op verschillende plekken ongeveer hetzelfde. Hoewel het natuurlijk soms wel heel erg van je omgeving af kan hangen en met wie je bent, ben je vaak dezelfde persoon. Dat is dus iets wat je moet onderzoeken.

Eén van de lastigste vragen die je kunt krijgen is: wie ben jij? Oftewel, hoe zit jij in elkaar? En dat valt niet mee. Maar je kunt wel eens kijken of je een paar goede eigenschappen van jezelf kunt benoemen. En wellicht ook een paar minder goede. Of hoe je je gedraagt in gezelschap, of ben je liever iemand die wat meer alleen is?

Een voorbeeld om duidelijk te maken hoe die eigenschappen nou samenhangen met je studiekeuze:

Karel vindt zichzelf enorm sociaal, een gezelschapsmens. Kijkt graag samen met zijn familie TV en doet spelletjes. Dus hij gaat op zoek naar een leuke bijbaan in de horeca: in de bediening op een zonnig terras. Daar blijkt al gauw dat hij het erg lastig vindt om mensen aan te spreken en in te gaan op wat ze hem vragen. Hij durft geen grapjes terug te maken en voelt zich erg ongemakkelijk. Het duurt niet lang of Karel zegt toch zijn bijbaantje maar weer op. Misschien was hij toch niet zo sociaal als hij dacht?
Na wat nadenken en reflecteren beseft Karel dat hij vooral in het gezelschap van zijn eigen familie zich prettig voelt, maar dat hij op andere plekken last heeft om zijn draai te vinden. Eigenlijk is hij best verlegen. Hij beseft dat hij te snel heeft bedacht dat hij ook in een andere omgeving van gezelligheid houdt. Karel komt dus eigenlijk niet goed tot zijn recht in een baantje waar hij snel en vrolijk op anderen moet reageren.

Als je op die manier naar jezelf kunt kijken, kom je al weer een stapje verder. En als je het lastig vindt om dat te doen: vraag dan eens rond bij je vrienden en familie. Hoe zien zij jou?

vrijdag 2 september 2016

De eerste stap (deel 2)

De vorige blog-entry gaf het al aan: eerst over jezelf nadenken als je bezig bent met je studiekeuze. Toen kreeg je de tip om jezelf de vraag te stellen: waar ben ik goed in?

Een volgende vraag die je jezelf kunt stellen is: wat vind ik nou eigenlijk belangrijk?
In die vraag zitten 2 punten die de focus moeten hebben:
1) wat vind IK belangrijk?
2) wat vind ik BELANGRIJK?

Dat eerste punt gaat over wat JOU gelukkig maakt in werk of studie. Dus niet wat je mentor vindt dat je de aandacht moet geven. Of hoe je moeder daarover denkt. Of je beste vrien(in). Wat vind JIJ belangrijk. Laat ze kletsen als jij een andere mening hebt; het is tenslotte jouw leven. WEL kunnen ze je misschien een beetje helpen om te relativeren, om dingen ook even van een andere kant te bekijken. Zelf loop je wellicht iets teveel met oogklepjes. Daar hebben we toch allemaal wel eens last van ;-)



En het tweede punt is dus dat je gaat nadenken over de vraag: stel dit of dat zou niet in mijn werk of studie terug komen. Hoe erg zou ik dat missen? Of hoe erg zou ik dat vinden? Is datgene waarvan ik denk dat het om gaat, ook werkelijk waar het om draait?

Waar kun je dan bijvoorbeeld aan denken:
- je wilt veel geld verdienen
- je wilt met anderen samen werken of juist niet
- je wilt de mogelijkheid hebben om naar het buitenland te gaan voor werk of studie
- je wilt niet voor dag en dauw op moeten staan
- je wilt juist de hele dag lekker in beweging zijn
- etc.

Allemaal zaken waar je aan kunt en moet denken als je een studie gaat kiezen.

to be continued....

dinsdag 30 augustus 2016

De eerste stap

Als je op zoek bent naar een opleiding dan ontkom je er niet aan: je moet over van alles en nog wat nadenken. Welke studie dan, welke baan of wat past er dan bij mij?
Veel jongeren hebben het liefst een pasklaar antwoord, binnen nu en no-time opgelost, maar helaas, zo werkt niet.


Omdat het hele studiekeuze-gebeuren een heel gedoe is, en er geen begin of zelfs soms geen eind aan lijkt te zitten is de logische vraag: waar moet ik dan in vredesnaam beginnen?
Eigenlijk is er niet een echt typisch begin aan te wijzen, maar de eerste stap is wel altijd: over jezelf nadenken. Als je niet weet hoe jij in elkaar steekt, dan kun je daarna niet beoordelen of een studie bij je past.
Welke vraag je jezelf dan als eerste stelt is daarbij niet eens zo heel belangrijk.
Je zou bijvoorbeeld kunnen beginnen met iets als: waar ben ik nou goed in?

Dat is op zich al best een lastige vraag. Veel jongeren blijven daarbij hangen in wat ze goed kunnen op school qua vakken of wat ze hobbymatig goed kunnen (zoals voetballen of zingen). Maar er zijn natuurlijk veel meer dingen die iemand goed kan, zonder dat je er direct erg in hebt. Zo is er vaak altijd wel iemand binnen een vriendengroepje die de boel regelt als er plannen zijn om op stap te gaan. Ben jij diegene?
Of er is altijd wel iemand die graag de voorkant van een verslag tip-top in orde maakt. Ben jij dat?
Denk dus gewoon eens iets verder door.



Een tweede lastige punt van ergens goed in zijn is ook: hoe goed is goed nou eigenlijk? Je vindt jezelf misschien niet iets bijzonders kunnen, omdat het voor jou als iets normaals voelt. Zo van: 'och dat doe je toch gewoon?' Vergelijk jezelf dan maar eens met anderen. Of vraag eens rond of men ook vindt dat dat normaal is, of dat je dat stiekem nou net iets beter kunt dan een ander. Misschien is er wel iets waarvan je achteraf denkt: nou dat had ik beter zelf kunnen doen, dan was het beter/anders/mooier geworden. Dan is dat vast iets wat je kunt scharen onder: ergens goed in zijn.

En op die manier heb je de eerste stapjes gezet. Nu nog maar 'een paar' stapjes verder te zetten!
Blijf het blog volgen de komende tijd, er komen nog meer tips!

Tien gratis tips voor studiekeuze

Vaak kampen jongeren met dezelfde problemen op het gebied van studiekeuze.
Vandaar dat ik al een aantal jaren geleden een tiental tips op een rijtje heb gezet. Ze blijven nog steeds handig!

Downloaden kun je hier: http://bit.ly/2bwMsfo

Wacht overigens niet te lang met het maken van je studiekeuze. Voor je het weet zijn er weer diverse aanmeld-data verstreken!
(Ja, ook dat hoort erbij, nadenken over wat je wilt, maar ook wanneer je dat dan precies moet weten...)

maandag 9 mei 2016

deadline selectiestudies

De havo 4 en vwo 5 leerling mag dan pas over meer dan een jaar gaan studeren, toch zou hij of zij er goed aan doen zich nu al bezig te gaan houden met de studiekeuze. De redenen hiervoor liggen in de veranderingen ten aanzien van selectiestudies:

"Vanaf 2017 is er één landelijke aanmelddeadline voor opleidingen met een numerus fixus op 15 januari. Dit is ook de aanmelddeadline voor opleidingen waarvoor aanvullende eisen gelden."
(bron: nieuwsbrief van het ministerie).

Vertaald voor de jongere: vóór 15 januari moet je weten wat je wilt studeren, want als je uitkomt bij een studie met numerus fixus of met selectie-eisen, dan moet je je voor die datum hebben aangemeld. Kom je er pas later achter, dan vis je achter het net en moet je op zoek naar een leuke tweede keus.

Vanaf diezelfde datum, 15 januari 2017, gelden ook eisen ten aanzien van hoe de opleidingen de studenten moeten/mogen selecteren.  Uit diezelfde nieuwsbrief:

"De decentrale selectie bestaat uit een combinatie van ten minste twee inhoudelijke criteria, bijvoorbeeld één of meer criteria die betrekking hebben op cognitieve eigenschappen en één of meer criteria die betrekking hebben op non-cognitieve eigenschappen."

Oftewel, het gaat naast je cijfers vaak ook om andere dingen waarop ze selecteren. En die criteria moet je van te voren vast opzoeken, zodat je je goed kunt voorbereiden op de selectie.

En de derde verandering die gaat gelden: je mag je nu voor 2 selectiestudies aanmelden, dat was er altijd maar eentje.  Behalve studies die gaan over geneeskunde. Officieel:

"Eindexamenstudenten melden zich in 2017 via Studielink aan voor maximaal twee opleidingen met een numerus fixus, met uitzondering van de opleidingen geneeskunde, tandheelkunde, fysiotherapie en mondzorgkunde. Voor deze opleidingen mag een eindexamenstudent zich jaarlijks maar bij één opleiding aanmelden. Een aspirant-student kan zich in een bepaald jaar dus niet inschrijven voor twee verschillende geneeskundeopleidingen. Wel kan een aspirant-student zich aanmelden voor geneeskunde en een andere numerusfixusopleiding, of voor geneeskunde en voor een opleiding zonder numerus fixus. "

Conclusie: niet uitstellen die keuze!

feiten en nieuwsberichten

De afgelopen maanden waren er veel nieuwsberichten omtrent studiekeuze en alles wat daarom heen zit.
Sommige berichten bevatten eigenlijk oud nieuws, zaken die al jaren bekend zijn, en die al jaren aandacht behoeven. Een bloemlezing:

  • 1 op de 3 kiest een verkeerde studie: niets nieuws en al jaren een feit. Zou niet meer schokkend hoeven te zijn, terwijl de helft van NL blijkbaar met zo'n bericht toch weer iets nieuws hoort.
  • Vervolgopleidingen doen te weinig aan voorlichting of spiegelen studenten iets voor: ook al tijden bekend en de ene opleiding doet er inmiddels wat meer aan dan de ander.
  • Aankomend studenten oriënteren zich onvoldoende. Zou het aan de leeftijd kunnen liggen? De maatschappij dwingt jongeren al vroeg te kiezen en te weten wat er te koop is.
  • Men wil baangarantie kunnen bieden aan aankomend studenten.  Maar waar is die glazen bol die voorspelt wat er in de toekomst gebeurt?

Elke keer leidt dit tot discussie hoe dat anders of beter moet. De ene oplossing werkt wel, de ander wat minder. Ook hier weer een bloemlezing van hoe men in den lande er mee bezig is.
  • Een vacature van een middelbare school waarin een stagiair de LOB (loopbaanoriëntatiebegeleiding) activiteiten voor zijn rekening mag nemen, wekt niet de indruk dat het probleem opgelost gaat worden. Neemt deze school het wel serieus?
  • Hogescholen en MBO-instellingen die meer aan studiekeuzebegeleiding gaan doen; het helpt zeker, mits ze dat onafhankelijk doen. Laat dat nou vaak niet het geval zijn, want ze richten zich uiteraard vooral op de eigen opleidingen.
  • Bedrijfsleven dat zich gaat bemoeien met wat er op school aangeboden wordt: ja, kan zeker werken ware het niet dat die gesprekken bijzonder moeizaam ingepland worden en er op de scholen weinig middelen (in tijd, geld en mankracht) beschikbaar zijn om dit echt eens stevig aan te pakken.
  • Initiatieven op LOB gebied: vaak heel mooi en bijzonder. Maar omdat het in een schoolse setting gebeurd vaak minder enthousiast ontvangen door de leerlingen om wie het allemaal draait.
  • Een studiekeuzecheck: prima, maar het werkt alleen als het voorwerk bij de jongere goed is gebeurd.

Dat laatste is ook de cruciale factor: het staat of valt met hoeveel van zijn energie de jongere in het studiekeuzeproces wil stoppen. Die 2 van de 3 studenten die wél juist gekozen hebben, hebben daar destijds waarschijnlijk iets harder voor gewerkt dan die ene die toch afhaakt. Of ze hadden goede begeleiding op school, of stelden slimme vragen op hun beoogde opleiding. Er is niet 1 oplossing of 1 manier om dit aan te pakken.